Z ostatniego badania TALIS, czyli Międzynarodowego Badania Nauczania i Uczenia się, wynika, że w Polsce niemal połowa nauczycieli klas 5–8 szkół podstawowych korzystała z AI. Najczęściej służyła im do wyszukiwania i podsumowywania informacji, przygotowywania planów lekcji oraz zadań.
– Sztuczna inteligencja coraz częściej pojawia się w szkole. Nauczyciele deklarują, że korzystają z tych narzędzi. Przygotowując się do realizacji naszego projektu, sprawdziliśmy, w jaki sposób jest ona wykorzystywana w szkołach, i określiliśmy to na trzech poziomach – wyjaśnia w rozmowie z agencją Newseria Kamil Wachol, koordynator projektów badawczo-rozwojowych w Centrum Nauki Kopernik. – Poziom pierwszy to wykorzystywanie AI do organizacji własnej pracy, np. odpisywania na maile czy układania regulaminów wycieczek szkolnych. Poziom drugi to tworzenie materiałów. Te dwa poziomy dość powszechnie występują już w polskich szkołach, natomiast cały czas brakuje tego trzeciego, czyli takiej sytuacji, w której to uczniowie są operatorami narzędzi AI w trakcie lekcji.
Polscy nauczyciele, którzy w badaniu TALIS 2024 zadeklarowali, że używali AI, najczęściej wykorzystywali ją do gromadzenia i syntetyzowania informacji na dany temat (71 proc.), generowania planów lekcji lub zadań (61 proc.) czy też ćwiczenia nowych umiejętności przez uczniów w realiach życia codziennego (56 proc.). Wśród osób deklarujących, że nie sięgają po narzędzia AI, 75 proc. wskazało, że nie mają do tego odpowiedniej wiedzy i umiejętności.
– Wiedza o sztucznej inteligencji jest bardzo ważna. To jest nowy temat dla nas wszystkich, zarówno dla nauczycieli, jak i uczniów. Dlatego szczególnie ważne jest to, żeby razem się uczyć, jak efektywnie, dobrze i odpowiedzialnie wykorzystywać te narzędzia. Aby rozwinąć kompetencje w tym zakresie, trzeba przede wszystkim ćwiczyć. Z jednej strony potrzebna jest wiedza i w zdobyciu jej pomoże nasz kurs sztucznej inteligencji, który przygotowaliśmy, natomiast bez ćwiczeń te kompetencje nie urosną. Trzeba napisać dużo promptów i zobaczyć, jakie są różnice między nimi – podkreśla Kamil Wachol.
ZBADAI to projekt Centrum Nauki Kopernik dofinansowany ze środków ministra edukacji. Jego celem jest pomoc nauczycielom, by poczuli się pewnie w świecie sztucznej inteligencji, rozbudzili swoją ciekawość i przenieśli ją na uczniów. W ramach przedsięwzięcia przygotowano pięciotygodniowy kurs AI dla nauczycieli realizowany na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (ZPE).
– Sztuczna inteligencja jest fantastycznym narzędziem, które możemy wykorzystać do robienia researchu, tłumaczenia publikacji, wstępnej analizy wyników czy przygotowania z nich prezentacji. Natomiast musimy wiedzieć, jak robić to w sposób świadomy, w jaki sposób dobierać narzędzia i jak budować nasze zapytania, żeby efekty odpowiedzi były jak najlepsze i nadawały się do wykorzystania w szkole, a jednocześnie żebyśmy byli w stanie unikać halucynacji i pomyłek, które mogą się wydarzyć – wyjaśnia przedstawiciel Centrum Nauki Kopernik.
Kurs AI dla nauczycieli w ramach projektu ZBADAI obejmuje sześć modułów tematycznych, w tym podstawy działania sztucznej inteligencji, tworzenie zapytań (prompt engineering), analizę i tworzenie multimediów oraz praktyczne zastosowania w dydaktyce. Omawiane będą również kwestie etyczne i prawne.
ŹRÓDŁO: Newseria